ਬੋਲੀਆਂBoliyan

زلیخا دے باغ وچ

ਜ਼ੁਲੈਖ਼ਾ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ

Shahmukhi

باغ عجب واہ سانی جسدا، ہوگ ن کسے کوٹے ۔

ہرے بھرے وچّ جوش جوانی، اوس وچ نازک بوٹے ۔

ریہان اتر کھلار چڑھایا، پنکھیاں وچ دماغے ۔

تارے کھوہل اگھاڑ وکھائے، چنبیلی وچ باغے ۔

صبح ہوندی نوں نازک گونچے، ہسّ ہسّ گلّاں کردے ۔

لارے لا سٹاوݨ بلبل، شوق طلب دی کردے ۔

.......................................................

دونہ ہوجاں دے تخت وچالے، کر زینت رکھوایا ۔

اوس گلشن دا مالی کرکے، اوہ گلرخ پہونچایا ۔

........................................................

کہے زلیخا پاس کنیزاں، سو سو کر تاکیداں ۔

یوسف دی وچ تابیا ہو کے، بݨیاں رہیو مریداں ۔

زہر دیوے لے کھائیو ہتّھیں، ازر ن مول لیائیو ۔

میں انام دیاں زر زیور، تے تسیں راز چھپائیو ۔

یوسف جس نوں رغبت کرکے، خلوت طرف بلاوے ۔

اوہا اوّل میرے تائیں، آݨ پتا دسّ جاوے ۔

میں اوس نوں آزاد کریساں، خشیوں عمر وہاوے ۔

ایس نصیحت میری اتّے، جیہڑی عمل کماوے ۔

....................................................

رات ہو آئی جاں باغے وچ، باندیاں شوق سوائے ۔

دیکھ لواں اجّ کسنوں یوسف، لتف کرے گل لائے ۔

اک وکھا پلمدیاں زلفاں، دو طرفیں رخسارے ۔

عرض کرے میں سبھ تھیں سوہݨی، کر لے وصل پیارے ۔

........................................................

اک کہے شمشاد کدّاں دی، نام میرو سلطانی ۔

میں وانگوں وچ دیس مصر دے، کس تے بھری جوانی ۔

ایویں ہر اک خوبی آپݨی، ظاہر آکھ سݨاوے ۔

پر یوسف ول اوہناں کلاماں، ذرا دھیان ن جاوے ۔

اک توہید خدا دا رستا، چاہے اہناں سکھاواں ۔

ایہہ بت پوجݨ ترک کریہݨ، سدّھا راہ دکھاواں ۔

یوسف نے فرمایا اوہناں، نکتا راز ایمانوں ۔

اسر گیا کر وچ دلاں دے، رہیاں دنگ ایمانوں ۔

توڑے بتّ ایمان لیائیاں، واہد رب پچھاتا ۔

راہ شرا دا روشن نوروں، صدق یکینوں ذاتا ۔

.........................................................

کہے زلیخا دائی اگّے، کیا کراں دسّ مائی ۔

یوسف وصلوں نسّیا جاندا، رہیا الاج ن کائی ۔

واہاں لائیاں کمّ ن آئیاں، ڈٹّھیاں بیپرواہیاں ۔

تیں جہیاں سکھدائیاں دائیاں، جگ جگ جیوݨ مائیاں ۔

...........................................................

کیا کراں کجھ پیش ن جاوے، میں کر تھکّی زاری ۔

توں غمخوار پراݨی میری، واہ لگّے کر کاری ۔

کر حیلہ اک واری یوسف، میں ول کرے نظارہ ۔

نیݨ کرے ول میریاں اکّھیں، شوق گھتّے چمکارا ۔

دائی دی نویں ویونت

سݨ دائی بھر ٹھنڈھیاں آہیں، سوچ وچاریں دھائی ۔

سائت بااد چکے سر، کہندی اج مسلاہت آئی ۔

.............................................................

زر چاہیئے پر کئی خزانے، دولت دے انباروں ۔

میں اک کراں تیار امارت، زینت ودھ شماروں ۔

یوسف دی تے تیری ہر جا، مورت وچ لکھاواں ۔

ذوق خوشی دی حالت ظاہر، اس وچ نقش کراواں ۔

تیرا اوسدے نال خوشی تھیں، وصل کرایا ہویا ۔

وچ کنار پیاروں تینوں، پکڑ دبایا ہویا ۔

...........................................................

اوس کونے وچ یوسف تائیں، پھڑ باہوں لے جائیں ۔

عشق-پرشتاں دا بت خانا، اسنوں جا دکھلائیں ۔

جے ہݨ تیں ول نظر ن کردا، ات ول کرے نگاہاں ۔

دیکھ اوہدے دل جوش اٹھیسی، وصل ملے دلخواہاں ۔

..........................................................

پکڑے پیر زلیخا اوسدے، کہندی شابش مائی ۔

ایہہ تدبیر جو کھوج نکالی، خوب ٹکاݨے لائی ۔

Gurmukhi

ਬਾਗ਼ ਅਜਬ ਵਾਹ ਸਾਨੀ ਜਿਸਦਾ, ਹੋਗ ਨ ਕਿਸੇ ਕੂਟੇ ।

ਹਰੇ ਭਰੇ ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ ਜਵਾਨੀ, ਉਸ ਵਿਚ ਨਾਜ਼ਿਕ ਬੂਟੇ ।

ਰੀਹਾਨ ਅਤਰ ਖਿਲਾਰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਪੰਖੀਆਂ ਵਿਚ ਦਿਮਾਗ਼ੇ ।

ਤਾਰੇ ਖੋਹਲ ਉਘਾੜ ਵਿਖਾਏ, ਚੰਬੇਲੀ ਵਿਚ ਬਾਗ਼ੇ ।

ਸੁਬਹ ਹੁੰਦੀ ਨੂੰ ਨਾਜ਼ਿਕ ਗੁੰਚੇ, ਹੱਸ ਹੱਸ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ।

ਲਾਰੇ ਲਾ ਸੁਟਾਵਣ ਬੁਲਬੁਲ, ਸ਼ੌਕ ਤਲਬ ਦੀ ਕਰਦੇ ।

.......................................................

ਦੋਂਹ ਹੌਜਾਂ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਵਿਚਾਲੇ, ਕਰ ਜ਼ੀਨਤ ਰਖਵਾਇਆ ।

ਉਸ ਗੁਲਸ਼ਨ ਦਾ ਮਾਲੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗੁਲਰੁਖ਼ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ।

........................................................

ਕਹੇ ਜ਼ੁਲੈਖ਼ਾ ਪਾਸ ਕਨੀਜ਼ਾਂ, ਸੌ ਸੌ ਕਰ ਤਾਕੀਦਾਂ ।

ਯੂਸੁਫ਼ ਦੀ ਵਿਚ ਤਾਬਿਆ ਹੋ ਕੇ, ਬਣੀਆਂ ਰਹਿਓ ਮੁਰੀਦਾਂ ।

ਜ਼ਹਰ ਦੇਵੇ ਲੈ ਖਾਈਓ ਹੱਥੀਂ, ਉਜ਼ਰ ਨ ਮੂਲ ਲਿਆਈਓ ।

ਮੈਂ ਇਨਾਮ ਦਿਆਂ ਜ਼ਰ ਜ਼ੇਵਰ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜ਼ ਛੁਪਾਈਓ ।

ਯੂਸੁਫ਼ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਗ਼ਬਤ ਕਰਕੇ, ਖ਼ਲਵਤ ਤਰਫ਼ ਬੁਲਾਵੇ ।

ਓਹਾ ਅੱਵਲ ਮੇਰੇ ਤਾਈਂ, ਆਣ ਪਤਾ ਦੱਸ ਜਾਵੇ ।

ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰੇਸਾਂ, ਖ਼ੁਸ਼ੀਓਂ ਉਮਰ ਵਿਹਾਵੇ ।

ਐਸ ਨਸੀਹਤ ਮੇਰੀ ਉੱਤੇ, ਜੇਹੜੀ ਅਮਲ ਕਮਾਵੇ ।

....................................................

ਰਾਤ ਹੋ ਆਈ ਜਾਂ ਬਾਗ਼ੇ ਵਿਚ, ਬਾਂਦੀਆਂ ਸ਼ੌਕ ਸਵਾਏ ।

ਦੇਖ ਲਵਾਂ ਅੱਜ ਕਿਸਨੂੰ ਯੂਸੁਫ਼, ਲੁਤਫ਼ ਕਰੇ ਗਲ ਲਾਏ ।

ਇਕ ਵਿਖਾ ਪਲਮਦੀਆਂ ਜ਼ੁਲਫ਼ਾਂ, ਦੋ ਤਰਫ਼ੀਂ ਰੁਖ਼ਸਾਰੇ ।

ਅਰਜ਼ ਕਰੇ ਮੈਂ ਸਭ ਥੀਂ ਸੋਹਣੀ, ਕਰ ਲੈ ਵਸਲ ਪਿਆਰੇ ।

........................................................

ਇਕ ਕਹੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਕੱਦਾਂ ਦੀ, ਨਾਮ ਮੇਰੋ ਸੁਲਤਾਨੀ ।

ਮੈਂ ਵਾਂਗੂੰ ਵਿਚ ਦੇਸ ਮਿਸਰ ਦੇ, ਕਿਸ ਤੇ ਭਰੀ ਜਵਾਨੀ ।

ਏਵੇਂ ਹਰ ਇਕ ਖ਼ੂਬੀ ਆਪਣੀ, ਜ਼ਾਹਿਰ ਆਖ ਸੁਣਾਵੇ ।

ਪਰ ਯੂਸੁਫ਼ ਵਲ ਉਹਨਾਂ ਕਲਾਮਾਂ, ਜ਼ਰਾ ਧਿਆਨ ਨ ਜਾਵੇ ।

ਇਕ ਤੌਹੀਦ ਖ਼ੁਦਾ ਦਾ ਰਸਤਾ, ਚਾਹੇ ਇਹਨਾਂ ਸਿਖਾਵਾਂ ।

ਇਹ ਬੁਤ ਪੂਜਣ ਤਰਕ ਕਰੇਹਣ, ਸਿੱਧਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾਵਾਂ ।

ਯੂਸੁਫ਼ ਨੇ ਫ਼ਰਮਾਇਆ ਉਹਨਾਂ, ਨੁਕਤਾ ਰਾਜ਼ ਈਮਾਨੋਂ ।

ਅਸਰ ਗਇਆ ਕਰ ਵਿਚ ਦਿਲਾਂ ਦੇ, ਰਹੀਆਂ ਦੰਗ ਈਮਾਨੋਂ ।

ਤੋੜੇ ਬੁੱਤ ਈਮਾਨ ਲਿਆਈਆਂ, ਵਾਹਿਦ ਰੱਬ ਪਛਾਤਾ ।

ਰਾਹ ਸ਼ਰਅ ਦਾ ਰੌਸ਼ਨ ਨੂਰੋਂ, ਸਿਦਕ ਯਕੀਨੋਂ ਜਾਤਾ ।

.........................................................

ਕਹੇ ਜ਼ੁਲੈਖ਼ਾ ਦਾਈ ਅੱਗੇ, ਕਿਆ ਕਰਾਂ ਦੱਸ ਮਾਈ ।

ਯੂਸੁਫ਼ ਵਸਲੋਂ ਨੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਰਹਿਆ ਇਲਾਜ ਨ ਕਾਈ ।

ਵਾਹਾਂ ਲਾਈਆਂ ਕੰਮ ਨ ਆਈਆਂ, ਡਿੱਠੀਆਂ ਬੇਪਰਵਾਹੀਆਂ ।

ਤੈਂ ਜਹੀਆਂ ਸੁਖਦਾਈਆਂ ਦਾਈਆਂ, ਜੁਗ ਜੁਗ ਜੀਵਣ ਮਾਈਆਂ ।

...........................................................

ਕਿਆ ਕਰਾਂ ਕੁਝ ਪੇਸ਼ ਨ ਜਾਵੇ, ਮੈਂ ਕਰ ਥੱਕੀ ਜ਼ਾਰੀ ।

ਤੂੰ ਗ਼ਮਖ਼ਵਾਰ ਪੁਰਾਣੀ ਮੇਰੀ, ਵਾਹ ਲੱਗੇ ਕਰ ਕਾਰੀ ।

ਕਰ ਹੀਲਾ ਇਕ ਵਾਰੀ ਯੂਸੁਫ਼, ਮੈਂ ਵਲ ਕਰੇ ਨਜ਼ਾਰਾ ।

ਨੈਣ ਕਰੇ ਵਲ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖੀਂ, ਸ਼ੌਕ ਘੱਤੇ ਚਮਕਾਰਾ ।

ਦਾਈ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵਿਉਂਤ

ਸੁਣ ਦਾਈ ਭਰ ਠੰਢੀਆਂ ਆਹੀਂ, ਸੋਚ ਵਿਚਾਰੀਂ ਧਾਈ ।

ਸਾਇਤ ਬਾਅਦ ਚੁਕੇ ਸਿਰ, ਕਹੰਦੀ ਅਜ ਮਸਲਾਹਤ ਆਈ ।

.............................................................

ਜ਼ਰ ਚਾਹੀਏ ਪਰ ਕਈ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ, ਦੌਲਤ ਦੇ ਅੰਬਾਰੋਂ ।

ਮੈਂ ਇਕ ਕਰਾਂ ਤਿਆਰ ਇਮਾਰਤ, ਜ਼ੀਨਤ ਵਧ ਸ਼ੁਮਾਰੋਂ ।

ਯੂਸੁਫ਼ ਦੀ ਤੇ ਤੇਰੀ ਹਰ ਜਾ, ਮੂਰਤ ਵਿਚ ਲਿਖਾਵਾਂ ।

ਜ਼ੌਕ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਜ਼ਾਹਿਰ, ਇਸ ਵਿਚ ਨਕਸ਼ ਕਰਾਵਾਂ ।

ਤੇਰਾ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਥੀਂ, ਵਸਲ ਕਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ।

ਵਿਚ ਕਿਨਾਰ ਪਿਆਰੋਂ ਤੈਨੂੰ, ਪਕੜ ਦਬਾਇਆ ਹੋਇਆ ।

...........................................................

ਉਸ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਯੂਸੁਫ਼ ਤਾਈਂ, ਫੜ ਬਾਹੋਂ ਲੈ ਜਾਏਂ ।

ਇਸ਼ਕ-ਪ੍ਰਸ਼ਤਾਂ ਦਾ ਬੁਤ ਖ਼ਾਨਾ, ਇਸਨੂੰ ਜਾ ਦਿਖਲਾਏਂ ।

ਜੇ ਹੁਣ ਤੈਂ ਵਲ ਨਜ਼ਰ ਨ ਕਰਦਾ, ਉਤ ਵਲ ਕਰੇ ਨਿਗਾਹਾਂ ।

ਦੇਖ ਉਹਦੇ ਦਿਲ ਜੋਸ਼ ਉਠੇਸੀ, ਵਸਲ ਮਿਲੇ ਦਿਲਖ਼ਵਾਹਾਂ ।

..........................................................

ਪਕੜੇ ਪੈਰ ਜ਼ੁਲੈਖ਼ਾ ਉਸਦੇ, ਕਹੰਦੀ ਸ਼ਾਬਸ਼ ਮਾਈ ।

ਇਹ ਤਦਬੀਰ ਜੋ ਖੋਜ ਨਿਕਾਲੀ, ਖ਼ੂਬ ਟਿਕਾਣੇ ਲਾਈ ।

Roman

bagh ajab vah sani jisada, hog n kise kute .

hare bhare vicch josh javani, us vich nazik bute .

rihan atar khilar charrhaiaa, pankhiaan vich dimaghe .

tare khohal ugharr vikhae, chanbeli vich baghe .

subah hundi nun nazik gunche, hass hass gallan karade .

lare la sutavan bulabul, shauk talab di karade .

.......................................................

donh haujan de takhat vichale, kar zinat rakhavaiaa .

us gulashan da mali karake, uh gularukh pahunchaiaa .

........................................................

kahe zulaikha pas kanizan, sau sau kar takidan .

yusuf di vich tabiaa ho ke, baniaan rahio muridan .

zahar deve lai khaeeo hatthin, uzar n mul liaaeeo .

main inam diaan zar zevar, te tusin raz chhupaeeo .

yusuf jis nun raghabat karake, khalavat taraf bulave .

oha avval mere taeen, aan pata dass jave .

main us nun aazad karesan, khushion umar vihave .

ais nasihat meri utte, jeharri amal kamave .

....................................................

rat ho aaee jan baghe vich, bandiaan shauk savae .

dekh lavan ajj kisanun yusuf, lutaf kare gal lae .

ik vikha palamadiaan zulafan, do tarafin rukhasare .

araz kare main sabh thin sohani, kar lai vasal piaare .

........................................................

ik kahe shamashad kaddan di, nam mero sulatani .

main vangun vich des misar de, kis te bhari javani .

even har ik khubi aapani, zahir aakh sunave .

par yusuf val uhanan kalaman, zara dhiaan n jave .

ik tauhid khuda da rasata, chahe ihanan sikhavan .

ih but pujan tarak karehan, siddha rah dikhavan .

yusuf ne faramaiaa uhanan, nukata raz eemanon .

asar giaa kar vich dilan de, rahiaan dang eemanon .

torre butt eeman liaaeeaan, vahid rabb pachhata .

rah shara da raushan nuron, sidak yakinon jata .

.........................................................

kahe zulaikha daee agge, kiaa karan dass maee .

yusuf vasalon nassiaa janda, rahiaa ilaj n kaee .

vahan laeeaan kanm n aaeeaan, ditthiaan beparavahiaan .

tain jahiaan sukhadaeeaan daeeaan, jug jug jivan maeeaan .

...........................................................

kiaa karan kujh pesh n jave, main kar thakki zari .

tun ghamakhavar purani meri, vah lagge kar kari .

kar hila ik vari yusuf, main val kare nazara .

nain kare val meriaan akkhin, shauk ghatte chamakara .

daee di navin viunt

sun daee bhar thandhiaan aahin, soch vicharin dhaee .

sait baad chuke sir, kahandi aj masalahat aaee .

.............................................................

zar chahie par kee khazane, daulat de anbaron .

main ik karan tiaar imarat, zinat vadh shumaron .

yusuf di te teri har ja, murat vich likhavan .

zauk khushi di halat zahir, is vich nakash karavan .

tera usade nal khushi thin, vasal karaiaa hoiaa .

vich kinar piaaron tainun, pakarr dabaiaa hoiaa .

...........................................................

us kone vich yusuf taeen, pharr bahon lai jaen .

ishak-prashatan da but khana, isanun ja dikhalaen .

je hun tain val nazar n karada, ut val kare nigahan .

dekh uhade dil josh uthesi, vasal mile dilakhavahan .

..........................................................

pakarre pair zulaikha usade, kahandi shabash maee .

ih tadabir jo khoj nikali, khub tikane laee .