ہیر
ਹੀਰ
مٹھی مٹھی ایہہ گل نہ کرو بھیناں، میں تاں سُندیاں ای مر گئی جے نی۔
تُساں ایہہ جدوکنی گل ٹوری، کھلی تلی ہی میں لہ گئی جے نی۔
گئے ٹُٹ ستران تے عقل ڈبی، میری دُھکھ کلیجڑے پئی جے نی۔
کیکوں کن پڑائی کے جیوندائے، گلاں سُندیاں ای جند گئی جے نی۔
روواں جدوں سُنیا اوسدے دُکھڑے نوں، مٹھیں میٹ کے میں بہہ گئی جے نی۔
مسو بھنے دا نانو جاں لیندیاں ہو، جِند سُندیاں ہی لُڑھ گئی جے نی۔
کویں ویکھیے اوس مستانڑے نوں، جس دی تِرنجناں وچ پیو پئی جے نی۔
ویکھاں کیہڑے دیس دا ایہہ جوگی، اوس تھوں کون پیاری رُس گئی جے نی۔
اک پوست دھتورڑا بھنگ پی کے، موت اوس نے مُل کیوں لئی جے نی۔
جِس دامانو نہ باپ نہ بھین بھائی، کون کرے گا اوس دی سہی جے نی۔
بھاویں بھکھڑا راہ وِچ رہے ڈھٹھا، کسے خبر نہ اوس دی لئی جے نی۔
ہائے ہائے مٹھی اوہدی گل سُن کے، میں تاں نِگھری بوڑ ہو گئی جے نی۔
نہیں رب دے غضب توں لوک ڈردا، متھے لیکھ دی ریکھ ویہہ گئی جے نی۔
جس دا چن پُتر سواہ لا بیٹھا، دِتا رب دامانو سہہ گئی جے نی۔
جس دے سوہنے یار دے کن پاٹے، اوہ تاں نڈھڑی چوڑ ہو گئی جے نی۔
وارثؔ شاہ پھرے دُکھاں نال بھریا، خلق مگر کیوں اوس دے پئی جے نی۔
ਮੁਠੀ ਮੁਠੀ ਇਹ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੋ ਭੈਣਾਂ, ਮੈਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਈ ਮਰ ਗਈ ਜੇ ਨੀ।
ਤੁਸਾਂ ਇਹ ਜਦੋਕਨੀ ਗੱਲ ਟੋਰੀ, ਖਲੀ ਤਲੀ ਹੀ ਮੈਂ ਲਹਿ ਗਈ ਜੇ ਨੀ।
ਗਏ ਟੁਟ ਸਤਰਾਣ ਤੇ ਅਕਲ ਡੁੱਬੀ, ਮੇਰੇ ਧੁਖ ਕਲੇਜੜੇ ਪਈ ਜੇ ਨੀ।
ਕੀਕੂੰ ਕੰਨ ਪੜਾਇਕੇ ਜੀਂਵਦਾ ਏ, ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਜਿੰਦ ਗਈ ਜੇ ਨੀ।
ਰੋਵਾਂ ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆਂ ਓਸਦੇ ਦੁਖੜੇ ਨੂੰ, ਮੁੱਠੀ ਮੀਟ ਕੇ ਮੈਂ ਬਹਿ ਗਈ ਜੇ ਨੀ।
ਮੱਸੁ-ਭਿੰਨੇ ਦਾ ਨਾਉਂ ਜਾਂ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹੋ, ਜਿੰਦ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਲੁੜ੍ਹ ਗਈ ਜੇ ਨੀ।
ਕਿਵੇਂ ਵੇਖੀਏ ਓਸ ਮਸਤਾਨੜੇ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਤ੍ਰਿੰਞਣਾਂ ਵਿੱਚ ਧੁੰਮ ਪਈ ਜੇ ਨੀ।
ਵੇਖਾਂ ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ ਦਾ ਉਹ ਜੋਗੀ, ਓਸ ਥੋਂ ਕੈਣ ਪਿਆਰੀ ਰੁੱਸ ਗਈ ਜੇ ਨੀ।
ਇੱਕ ਪੋਸਤ ਧਤੂਰਾ ਭੰਗ ਪੀ ਕੇ, ਮੌਤ ਓਸ ਨੇ ਮੁੱਲ ਕਿਉਂ ਲਈ ਜੇ ਨੀ।
ਜਿਸ ਦਾ ਮਾਉਂ ਨਾ ਬਾਪ ਨਾ ਭੈਣ ਭਾਈ, ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ ਓਸ ਦੀ ਰਈ ਜੇ ਨੀ।
ਭਾਵੇਂ ਭੁਖੜਾ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਢੱਠਾ, ਕਿਸੇ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਓਸ ਦੀ ਲਈ ਜੇ ਨੀ।
ਹਾਏ ਹਾਏ ਮੁੱਠੀ ਉਹਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਿੱਘੜਾ ਬੋੜ ਹੋ ਗਈ ਜੇ ਨੀ।
ਨਹੀਂ ਰਬ ਦੇ ਗ਼ਜ਼ਬ ਤੋਂ ਲੋਕ ਡਰਦੇ, ਮੱਥੇ ਲੇਖ ਦੀ ਰੇਖ ਵਹਿ ਗਈ ਜੇ ਨੀ।
ਜਿਸ ਦਾ ਚੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਵਾਹ ਲਾ ਬੈਠਾ, ਦਿੱਤਾ ਰਬ ਦਾ ਮਾਉਂ ਸਹਿ ਗਈ ਜੇ ਨੀ।
ਜਿਸ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਯਾਰ ਦੇ ਕੰਨ ਪਾਟੇ, ਉਹ ਤਾਂ ਨੱਢੜੀ ਚੌੜ ਹੋ ਗਈ ਜੇ ਨੀ।
ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਿਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਖ਼ਲਕ ਮਗਰ ਕਿਉਂ ਓਸ ਦੇ ਪਈ ਜੇ ਨੀ।
muthi muthi ih gall na karo bhainan, main sunadiaan ee mar gee je ni.
tusan ih jadokani gall tori, khali tali hi main lahi gee je ni.
ge tut sataran te akal dubbi, mere dhukh kalejarre pee je ni.
kikun kann parraike jinvada e, gallan sunadiaan hi jind gee je ni.
rovan jadon suniaan osade dukharre nun, mutthi mit ke main bahi gee je ni.
massu-bhinne da naun jan laindiaan ho, jind sunadiaan hi lurrh gee je ni.
kiven vekhie os masatanarre nun, jis di trinnanan vicch dhunm pee je ni.
vekhan kiharre des da uh jogi, os thon kain piaari russ gee je ni.
ikk posat dhatura bhang pi ke, maut os ne mull kiun lee je ni.
jis da maun na bap na bhain bhaee, kaun karega os di ree je ni.
bhaven bhukharra rah vicch rahe dhattha, kise khabar na os di lee je ni.
hae hae mutthi uhadi gall sun ke, main tan niggharra borr ho gee je ni.
nahin rab de ghazab ton lok darade, matthe lekh di rekh vahi gee je ni.
jis da chann puttar savah la baitha, ditta rab da maun sahi gee je ni.
jis de sohane yar de kann pate, uh tan naddharri chaurr ho gee je ni.
varis shah phire dukkhan nal bhariaa, khalak magar kiun os de pee je ni.